Saturday, December 10, 2011

रिकामा

सकाळी लवकर आलेली जाग

पुढे पसरलेला लांब दिवस रिकामा...रिकामा...

मग...उगाच इकडे-तिकडे घोटाळणं...

उगाच पायाखालून सरकलेली सारी वळणं...

किनाऱ्यावरचा चिखल

पाण्यातून गुडघाभर पलिकडे जाणं

मग पाय सुकवताना वाळूत पायाचं बूडणं...

माझ्या मागे माझीच येनारी पावलं...

दोन भिंतीच्यामधे पायरीवर बसणं

समोर पसरलेली पाण्यापर्यंत वाळू...

दूरवर चमचमणारा समुद्र ...

तरंगणारी इवलिशी शिडाची होडी...

फक्त एवढचं...

एवढच कितीतरी वेळ...

मग...

माझ्याकडे सरकणारी भिंतीची सावली...

पायांना जाणवणारा सूर्य...

मग...

रिकामेपणाचं ओझं घेऊन

वाळू दूरवर चालतं जाणं...

तेंव्हा ओढलेली सिगरेट.
भूरभूरनारा वारा, खारट ...
ओठांना जाणवणारा
भिंतीत दडून बसलेली जोडपी...
त्यांच्यासमोर टाळ्या पीटत हिंडनारे हिजडे...
माडामाडातुन भरकटनारा
पांढऱ्या फटक आकाशातून वणवणणारा...
रोजचाच पेटका सूर्य...
वाळूत दिसणारं मृगजळ...
मग रिकाम्या चालण्यातून
रिकामच परतनं दुपारी पुन्हा सकाळच्याच पायरिवर
पण...
तिथेही बसलेलं जोडपं भरतीचं...
ओलेति वाळू गरोदर झालेली
फेसाळत सारी भरती आलेली
पायांना शिवणाऱ्या लाटा
खाली वाळू झरत्या वाटा...
सुर्याने समुद्रावर टाकलेला उनदोर
उसळलेला किनारा खवळलेला जोर..
मग हिंद कळणाऱ्या होडितून अलीकडे येणं...
मग पाण्यात पडलेलं रुपयाचं नाणं...
हात बुडवून शोधतं रहाण़.
हळूहळू ओलावणारी पॅंट
आदळूनं लाटेचं माझ्यावर फुटणं...
अचानक उन्मळून स्वतःला बुडवून घेणं...
कितीतरी वेळ कितीतरी झेलेल्ल्या लाटा...
मग हतबलपणे पाहिलेला ओहोटीचा सागर
पुन्हा चिखल,
पुन्हा डबकं ,
पुन्हा इवलासा समुद्र
मग चिंब भिजल्यागत गावातून घरी,
ओठ,जीभ,खारट अंग...
मग भरती आल्यागत खाल्लेलं अन्न
हिंदोळती झोप,खारट खारट,

मग
संध्याकाळ...रिकामी...लांब...
सांजावल्या क्षणाचा सागर किनारा,
रिकामा झालेला मनाचा देव्हारा,
दाटून आलेला अंधार भोवती,
मग मी पलीकडचे मिणमिणते दिवे,
यांच्यात पसरलेला सुन्न काळोख...
रिकामा अनंत...
मग रात्र...मध्यरात्र...उत्तररात्र...
कानात घुमणारी समुद्राची गाज...
पहाटकाळोख छेदुन उगवणारा रिकामा...
रिकामा आज...

सकाळी लवकर आलेली जाग...
पुढे सरकलेली लांब दिवस
रिकामा...रिकामा...

Thursday, July 28, 2011

असेच हे

असेच हे कसेबसे
कसेतरी जगायचे,
कुठेतरी कधीतरी
असायचे... नसायचे

असेच सोससोसता
हसून हासवायचे;
असेच हासहासता
हळूच विव्हळायचे

असाच राहणार मी
जिता तुरुंग आपुला,
अशाच बाळगीन मी
सुटावयास श्रृंखला

असाच हा गिळायचा
गळ्यामधील हुंदका
कसेबसे तगायचे
धरून धीर पोरका

अशीच येथली दया
हवेत चाचपायची;
अशीच जीवनास ह्या
पुन्हा क्षमा करायची

असाच श्वास तोकडा
पुन्हा पुन्हा धरायचा
असाच जन्म फाटका
पुन्हा पुन्हा शिवायचा

असेच पेटपेटुनी
पुन्हा पुन्हा विझायचे;
हव्या हव्या क्षणासही
नको नको म्हणायचे

असेच निर्मनुष्य मी
जिथेतिथे असायचे;
मनात सूर्य वेचुनी
जनात मावळायचे

Tuesday, July 5, 2011

बाहुली

पाखराला हीच चिंता मामुली...!
का नसे मैत्री नभाशी आपुली ?

जाळ येथे जास्त; तर तेथे कमी...
शेवटी साऱ्याच मातीच्या चुली !

नोकरी, पैसा, प्रतिष्ठा, मान्यता...
ठेव बाजूला जराशा या झुली !

भासही आता खरे होती कुठे ?
भास हे नाहीत; त्यांच्या चाहुली !

पाहिले जेव्हा मला त्याने सुखी....
दुःख गेले दूर...आल्यापाउली !

फार मी सांभाळतो; जपतो तिला -
वेदना अद्याप माझी तान्हुली !

वाकलेली जख्ख म्हातारी कुणी...
शोधते का बालपणची बाहुली ?

फलाट

रान या मनात गच्च, दाट पाहिजे !
मात्र त्यात एक चोरवाट पाहिजे !

हेच स्वप्न रात्र रोज रोज पाहते...
व्हायला अता तरी पहाट पाहिजे !

पाहिजे स्वतःस नाव कोणते तरी...
कोणता तरी जिण्यास घाट पाहिजे !

गुंतलास काय कौतुकात एवढा ?
रोज का तुला नवीन भाट पाहिजे ?

मागतो तुला कुठे समुद्र मी तुझा ?
फक्त एक मत्त, धुंद लाट पाहिजे !

व्यक्त व्हायला जमो; जमो न, शेवटी -
कल्पना तरी तुझी विराट पाहिजे !

मी न येथला; मला निघून जायचे...
जीवना, जरा तुझा फलाट पाहिजे !

ठक....

सारे ठरून गेले हे नाटकाप्रमाणे !
मी नोकराप्रमाणे; तू मालकाप्रमाणे !

छोटा तुझ्यापुढे मी...पण यामुळेच मोठा...
दारी तुझ्या न आलो मी याचकाप्रमाणे !

नाही तुझी मिळाली पाठीस स्पर्शमाया...
फटकारलेस तूही मज चाबकाप्रमाणे !

ओथंबलीसही तू ! खोळंबलीसही तू !
केली न मी प्रतीक्षा पण चातकाप्रमाणे !

काळास कोणत्याही मी बांधला न गेलो...
मी चाललो कधी का कुठल्या शकाप्रमाणे ?

मी एवढा न साधा; मी एवढा न सोपा...
वाचू नये कुणीही मज पुस्तकाप्रमाणे !

फसलो जिथे तिथे अन् परिणाम हा असा की -
मी भेटतो मलाही आता ठकाप्रमाणे !

...स्वप्न सूर्याचे !

वेदना माझी मला रस्त्यात थाटू लागली !
आसवांनाही अखेरी लाज वाटू लागली !

थांब, थोडीशीच कळ काढायची आहे तुला..
रात्र दुःखांची तुझ्या, आता पहाटू लागली !

जी गुन्ह्यावाचूनही वाट्यास आली, ती सजा -
- पेकलेली माणसे चुपचाप काटू लागली !

गाव हे सारे गिळाया आग आली कोणती ?
देह कोळपले; मनेसुद्धा खराटू लागली !

रोज डेरेदार ढेऱ्या वाढती तुमच्या किती...
काय चिंता ? आमची पोटे खपाटू लागली !

मागणी केली असावी मीच काटेरी तुला...
...दान घेताना तुझे; झोळीच फाटू लागली !

घट्ट केले मन; तरी हे सत्य स्वीकारू कसे ?
चाललो थोडा़; उभारी तोच आटू लागली !

स्वार्थ आपुलकीतला पायात घोटाळे किती...
मतलबाची मांजरी अंगास चाटू लागली !

चालली मोठ्य़ा सुखांची मजवरी जादू कुठे...?
मात्र ही साधीसुधी दुःखे झपाटू लागली !

आठवांचा मारवा माझ्या मनी झाला सुरू...
सांज भासांची पुन्हा हृदयात दाटू लागली ?

भेटल्यानेही कसे पावित्र्य भंगू लागले...
बोलल्याने माणसे येथील बाटू लागली !

लाज झाकायास आडोसा न दारिद्र्या तुला...
त्यात ही दिवसेंदिवस छाती तटाटू लागली !!

शेवटी साऱ्या यशांची हीच ना शोकान्तिका ?
जी नको ती माणसेही श्रेय लाटू लागली !

पाहिले मी स्वप्न सूर्याचे; किती मोठा गुन्हा !!
काजव्यांची फौज माझे पंख छाटू लागली !

बासरी नादावली रे...

भावभोळी भक्ति माझी राधिकेला भावली रे
आज कान्हाच्या कृपेची बासरी नादावली रे...

देव आहे बापआई पोरक्या जीवास माझ्या,
ऐकुनी आकांत वेडा, माउली ती धावली रे...

मानसीच्या शिंपल्याचे मोहमोती साठलेले,
माळ त्यांची अर्पिण्याला त्यागसूत्रे ओवली रे...

या जगाशी झुंजताना ताप होतो अंतरी या,
सर्व कष्टातून काढी आज त्याची सावली रे...

त्यास ठावे काय माझा पुण्यसाठा संचिताचा
तोकडी माझी तपस्या, नाम घेता पावली रे...

अर्पिण्या देवास काही आगळे माझे असे ना,
ग्रास घे सर्वस्व माझे, माय प्रेमे जेवली रे...

आज माझी प्रेमवल्ली पुष्प देई भावनांचे

गंध नाही फारसा...

वर्तमानाशी जुळाला बंध नाही फारसा
अन भविष्याचा मनाला गंध नाही फारसा...

सोसण्याचा तो पुराणा भोग आहे आजही,
सोसण्याचा तो जुना आनंद नाही फारसा

कायदे तोडावयाचे वेड आता संपले..
कुंपणे ओलांडण्याचा छंद नाही फारसा

मोरपंखी या व्यथांना तू सये माळून घे...
हाय! आता मोगराही धुंद नाही फारसा

फारशा आता अपेक्षा ठेवणे तू सोड गे,
माझिया ह्रदयात आता स्पंद नाही फारसा...

रस्ता

भेटल्यावर तोंडभर जे हासले
तेच फिरता पाठ मागे बोलले

मी कधी पडलो न येथे एकटा
सोबतीला एकटेपण थांबले

तू कशाला हाक निघताना दिली
जायचे माझे अशाने लांबले

आठवांचे काय मी आता करू ?
कोपरे सारे मनाचे संपले

शब्द हे वेळी अवेळी भेटती
लोक म्हणती वेड ह्याला लागले

सांग तू कविते मला हे एकदा
चार शब्दांनी कुणाचे भागले?

मी जसा आहे तसा आहे सुखी
येव्हढे पण सुख कुणाला लाभले?

हा मला रस्ता मिळाला शेवटी
चाललो मी लोक मागे चालले

शेवटी तो माणसागत वागला
शेवटी उपकार त्याने मोजले!

माझे कसे म्हणावे

माझे कसे म्हणावे संबंध मी कुणाचे,
माझे कुणा म्हणू मी, झाले कुणी कुणाचे?

श्वासात गुंगवूनी आश्वासनेच देती
प्राणात ना भिनावे ते वास अत्तराचे....

बेभान होउनीया गातील गोड गाणी
माझ्या कथेव्यथेशी नाते नसे स्वराचे....

शब्दातली खुमारी बांधी प्रबंध येथे
माझे विचार नाही उच्चारलेत वाचे....

स्पर्शात मार्दवाचा रेशीमभास होतो
का त्यात जाणवावे व्यर्थत्व बेगडाचे....

संबंध मानताना व्यक्ती गुलाम होतो
का मी हरून जावे स्वातन्त्र्य या मनाचे....

वेडा म्हणाल किंवा माथेफिरू दिवाणा
स्वीकार होत नाही नाते मनी कुणाचे..

Sunday, June 26, 2011

गोष्टी

आधीच मी मनाशी, केल्या तयार गोष्टी
तू भेटशील तेव्हा, बोलू हजार गोष्टी...

बोलू जरा मनाचे, बोलू कुणा-कुणाचे..
संपून शब्द जाता, आणू उधार गोष्टी !

राहू उभे जरासे, पायावरी स्वताच्या
आकाश तोलण्याच्या झाल्यात फार गोष्टी..

समजू नका मला रे, इतका निरूपयोगी
सांगू शकेन मी ही, युक्तीत चार गोष्टी

गोष्टीत शेवटाला, सारेच गोड होते
भलत्याच भाबड्या या असतात यार, गोष्टी !

ऐकून गोष्ट माझी, भिजले कितीक डोळे..
कित्येक पापण्यांना, होतात भार गोष्टी

कविता, विकार, चष्मा, काठी, दिवा, बिछाना...
उरतात सोबतीला, असल्या चुकार गोष्टी...!!

Tuesday, June 14, 2011

तुझ्या - माझ्यात झालेले..

किती होते निराळे ते तुझ्या - माझ्यात झालेले
कुणा नाही कळाले ते, तुझ्या - माझ्यात झालेले..

ढगामध्ये, मनामध्ये, कुणाच्या पापण्यामध्ये..
कुठे नाही गळाले ते, तुझ्या - माझ्यात झालेले

असू दे ओल थोडीशी मनाला भूतकाळाची,
नको मोजू उन्हाळे ते, तुझ्या - माझ्यात झालेले..

नव्हाळी ती, जिव्हाळे ते, दिलासे ते, खुलासे ते,
उसासे ते, उमाळे ते... तुझ्या माझ्यात झालेले !

तुला ना आठवे काही, मलाही काळजी नाही
कुणाचेही न झाले ते, तुझ्या - माझ्यात झालेले...

कळेना खून होता की, असावी आत्महत्या ती?
पुलाखाली मिळाले ते, तुझ्या - माझ्यात झालेले..!

लुप्त

झरे आसवांचे कसे लुप्त झाले?
थवे आठवांचे कसे लुप्त झाले?

जशी लुप्त होते समुद्रात नौका,
तुझे नाव आता तसे लुप्त झाले..

अशा लोपल्या आज आणा व भाका,
जसे घेतलेले वसे लुप्त झाले..

नको शोध घेऊ पुराण्या खुणांचा
तुझ्या पावलांचे ठसे लुप्त झाले..

उरातून गेली अशी 'हाय' माझ्या,
तिचे सांजवेळी हसे लुप्त झाले..!

कसा मेळ व्हावा

मला एक छोटा दिवा पाहिजे
तुला चांदण्यांचा थवा पाहिजे

मला ओढ आहे उन्हाची तशी-
तुला पावसाळी हवा पाहिजे

मला मुग्धतेचा लळा लागला..
तुला साजणी मारवा पाहिजे

मला तू हवी रोजच्यासारखी,
तुला रोजचा 'मी' नवा पाहिजे !

कसा मेळ व्हावा सये आपला??
मने जोडणारा 'दुवा' पाहिजे...

वेळ जावा लागतो...

माणसे समजावयाला वेळ जावा लागतो
माणसे बदलावयाला वेळ जावा लागतो...

देवळे उधळावयाला फारसा नाही तरी,
देवळे बनवावयाला वेळ जावा लागतो

आपल्याही माणसांना ठोकरावे लागते,
अर्जुना उमगावयाला वेळ जावा लागतो

मागतो मी सांडत्या तार्‍यास काही आजही,
भाबडेपण जावयाला वेळ जावा लागतो...

"का मनाचे घाव ओले?" प्रश्न का पडला तुला?
साजणी, विसरावयाला वेळ जावा लागतो !

हासण्याचे अर्थ माझ्या, वेगळे काढू नका
आसवे उतरावयाला वेळ जावा लागतो...

रे प्रवाशा! तप्त देशी चालणे ना थांबवी,
चांदणे बरसावयाला वेळ जावा लागतो...

हो, कविता जन्म घेते रोज माझ्या अंतरी
'काफिये' जमवावयाला वेळ जावा लागतो....

ठिपका

घडायचे ते घडले काही टळले नाही
त्या वळणावर तुला भेटणे चुकले नाही

कळले नाही कसा कधी संवाद संपला
वाद कधी मग सुरू जाहला कळले नाही

आज अचानक अर्थ असा हा समोर आला
त्या धक्यातुन शब्द कधी सावरले नाही

तू ओठांनी निर्धाराने खूप लपवले
पण डोळ्यांना तुझ्या कधी ते जमले नाही

तशी जुनी शब्दांची माझी ओळख आहे
पण अश्रूंना का त्या मी ओळखले नाही

मान्य कधीही केले नाही आपण चुकलो
दोघांमधले अंतर मग हे घटले नाही

बदलत गेला रस्ता अन मी बघत राहिलो
रस्त्यासंगे मला बदलणे जमले नाही

तू जाताना नजर तुझी माघारी वळली
का माघारी पाय तुझे पण वळले नाही?

बघत राहीलो दूर तुला ठिपका होताना
मला कळेना का डोळे हे मिटले नाही

कळता कळता...

चंद्र लाजला नभात कैसा पळता पळता
कळेल तुजला भेद सखे हा कळता कळता...


नकोस विसरू जुन्या वाटचे लागे-बांधे...
नव्या पहाटे नव्या दिशेला वळता वळता


'अंत' नव्हे हा, 'मोक्ष' साजणा तुझा असे रे,
शमा म्हणाली परवान्याला जळता जळता...


पुन्हा भेटुया क्षितिजावरती दोघे आपण,
सूर्य बोलला असेच काही ढळता ढळता...


तिचा जरासा स्पर्श लाभला सांत्वनवेळी
अश्रूंची मग फुलेच झाली, गळता गळता....

Monday, June 6, 2011

ना उन्हाळा भोगला मी फारसा

ना उन्हाळा भोगला मी फारसा...
तू नको इतक्यात येऊ पावसा...

दु:ख आहे नेहमीचा सोबती
सांग का ठेवू सुखावर भरवसा?

हरवले गर्दीत सारे चेहरे
पारखा माणूस येथे माणसा...

सोडुनी गेला पुढे तो एकटा
(पावलाचा पुसटसा आहे ठसा)

दाटला अंधार सारा भोवती
चांदण्याचा एक आहे कवडसा...

लोकहो, इतके करा आता तरी
दु:ख देताना मला, थोडे हसा!

Wednesday, June 1, 2011

पसारा...

प्रेमाचा हा खेळच न्यारा
रक्ताचाही उडतो पारा

म्रुत्यू काही मागत नाही
जगण्यासाठी किती पसारा

एक ओळही समजत नाही
जीवन म्हणजे गूढ उतारा

गुदमरतो हा गंध फुलांचा
देना थोडा उधार वारा

इच्छा कोठे पुर्ण जाहल्या
अनेकवेळा तुटला तारा

''चेहरा''

चेहर्‍याची चांगली ही रीत नाही
अंतरीचे दु:ख तो लपवीत नाही

साहिल्या इतक्या झळा या जीवनाच्या
हाय ! आता आगही जाळीत नाही

वाटण्या आलो जगाला मोद किंतू
सौख्य इतुके माझिया झोळीत नाही

चालतो मी आजही नाकासमोरी
पण इथे रस्ते सरळ ओळीत नाही

सौख्य अज्ञाना मधे ही गोष्ट सच्ची
का तुला ”प्रविण” हे माहीत नाही?